Sermaye Şirketlerinde Pay Devri, Tescil ve Noter Süreci
Şirket pay devri, ortaklık yapısını değiştiren ve hem devreden hem devralan açısından önemli sonuçlar doğuran bir işlemdir. Limited şirket pay devri ile anonim şirket pay devri aynı hukuki kurallara tabi değildir.
Pay devri yapılırken sadece bedelin ödenmesi değil, şirket sözleşmesi, genel kurul onayı, pay defteri, ticaret sicili, vergi ve kamu borcu riski birlikte incelenmelidir.
Mevzuat çerçevesi
TTK’da limited şirket pay devri m.595 ve devamı çerçevesinde düzenlenir. Limited şirket esas sermaye payının devri yazılı sözleşme ve noter onayı gerektirir; kural olarak genel kurul onayı ve ticaret siciline tescil süreci de gündeme gelir.
Anonim şirketlerde pay devri, payın türüne ve senede bağlanıp bağlanmadığına göre farklılaşır. Nama yazılı pay, hamiline yazılı pay ve çıplak pay ayrımı önemlidir.
Şartlar ve hukuki değerlendirme
Limited şirkette pay devri öncesi şirket sözleşmesindeki kısıtlamalar kontrol edilmelidir. Şirket sözleşmesi onay şartını ağırlaştırmış veya devri belirli koşullara bağlamış olabilir.
Anonim şirkette ise pay senedi çıkarılıp çıkarılmadığı, pay defteri kaydı, nama yazılı paylarda bağlam hükümleri ve devir sözleşmesi ayrı değerlendirilir.
Başvuru, dava ve işlem süreci
Önce şirket türü ve payın niteliği belirlenir. Limited şirkette pay devri sözleşmesi hazırlanır, noter onayı alınır, genel kurul onayı ve ticaret sicili işlemleri yapılır. Anonim şirkette pay türüne göre ciro, teslim, yazılı devir ve pay defteri kaydı gündeme gelebilir.
Devir bedeli, ödeme zamanı, önceki borçlar, rekabet yasağı, gizlilik ve kapanış şartları sözleşmede açık yazılmalıdır. Özellikle kamu borcu ve geçmiş dönem yükümlülükleri devralan için risk oluşturabilir.
Hazırlanması gereken belgeler
- Şirket sözleşmesi
- Pay devri sözleşmesi
- Genel kurul kararı
- Pay defteri ve ortaklar listesi
- Ticaret sicili evrakı
- Devir bedeli ödeme kayıtları
Uygulamada sık yapılan hatalar
En sık hata, limited şirket pay devrini sadece noter sözleşmesiyle tamamlanmış sanmaktır. Genel kurul ve sicil aşaması ihmal edilmemelidir.
Bir diğer hata, devreden ortağın geçmiş dönem borç ve taahhütleri bakımından sözleşmede güvence alınmamasıdır.
Sonuç
Pay devri, şirket türüne ve payın niteliğine göre farklı usule bağlıdır. Limited şirkette noter, genel kurul ve sicil süreci; anonim şirkette pay türü ve devrin şekli dikkatle incelenmelidir.